Mùa hè an toàn: Chủ động phòng, chống đuối nước ở trẻ em

Mùa hè mang đến nhiều cơ hội để trẻ vui chơi và khám phá, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đuối nước khi trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường nước. Sự giám sát của người lớn cùng việc trang bị kiến thức, kỹ năng an toàn dưới nước là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ trẻ trong dịp hè.

Đuối nước – Tai nạn xảy ra nhanh và trong im lặng

Đuối nước vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em. Điều đáng lo ngại là tai nạn này thường xảy ra rất nhanh và trong im lặng. Nhiều người vẫn cho rằng khi bị đuối nước, trẻ sẽ vùng vẫy, la hét hoặc kêu cứu. Thực tế, khi đường thở bị nước xâm nhập, trẻ thường không thể phát ra tiếng, chỉ cố gắng ngoi lên để thở. Chỉ trong vài chục giây, trẻ có thể chìm xuống nước mà những người xung quanh không kịp nhận biết. Chính vì vậy, sự chủ quan hoặc chỉ một phút lơ là của người lớn cũng có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Những nguyên nhân khiến trẻ dễ bị đuối nước trong mùa hè

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến đuối nước ở trẻ em, trong đó phổ biến là trẻ chưa biết bơi hoặc chưa được trang bị kỹ năng an toàn dưới nước; tự ý rủ nhau đi tắm sông, ao, hồ, kênh, rạch; vui chơi gần khu vực có nước mà không có người lớn giám sát; hoặc các khu vực chứa nước trong gia đình như giếng, bể nước, hồ cá, lu, chum không được che chắn an toàn. Bên cạnh đó, nhiều người lớn cho rằng trẻ đã biết bơi nên không cần theo dõi thường xuyên. Tuy nhiên, biết bơi không đồng nghĩa với việc trẻ không thể bị đuối nước. Các yếu tố như dòng chảy mạnh, chuột rút, kiệt sức, va chạm hoặc hoảng loạn đều có thể khiến trẻ gặp nguy hiểm.

Chủ động phòng ngừa để bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ đuối nước

Để phòng, chống đuối nước hiệu quả, sự quan tâm và giám sát của cha mẹ, người chăm sóc luôn là yếu tố quan trọng nhất. Người lớn cần biết trẻ đang ở đâu, làm gì và đi cùng ai; không để trẻ tự ý đến các khu vực có nguy cơ đuối nước; đồng thời luôn giám sát trực tiếp khi trẻ ở gần nước, kể cả tại nhà, hồ bơi hay khu vui chơi. Chỉ cần vài phút mất tập trung cũng có thể xảy ra tai nạn.

Bên cạnh đó, cha mẹ nên tạo điều kiện cho trẻ tham gia các lớp học bơi và học kỹ năng an toàn dưới nước ngay trong dịp hè. Ngoài việc biết bơi, trẻ cần được hướng dẫn không tự ý đi bơi hoặc tắm sông, suối, ao, hồ; chỉ bơi ở những nơi an toàn, có người lớn hoặc nhân viên cứu hộ giám sát; không đùa nghịch, xô đẩy nhau khi bơi; tuân thủ các biển cảnh báo; đồng thời biết cách bình tĩnh kêu cứu và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống nguy hiểm.

Tạo môi trường sống an toàn cũng là một giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ đuối nước ở trẻ em. Mỗi gia đình cần chủ động rào chắn ao, hồ, hố nước; đậy kín giếng, bể chứa nước và các dụng cụ chứa nước; không để trẻ chơi gần khu vực có nước khi không có người lớn trông coi. Chính quyền địa phương và cộng đồng cần thường xuyên rà soát, lắp đặt biển cảnh báo, rào chắn tại các khu vực có nguy cơ cao như sông, suối, kênh, rạch, ao hồ và các công trình chứa nước nhằm hạn chế tai nạn đáng tiếc xảy ra.

Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa, việc trang bị kiến thức và kỹ năng sơ cứu đuối nước cho cha mẹ, người chăm sóc và cộng đồng cũng rất cần thiết. Những phút đầu sau khi xảy ra đuối nước có ý nghĩa quyết định đến khả năng cứu sống nạn nhân. Việc phát hiện sớm, sơ cứu đúng cách và thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) kịp thời có thể giúp tăng cơ hội sống và giảm nguy cơ để lại di chứng nặng nề cho trẻ. Vì vậy, mỗi gia đình nên chủ động tìm hiểu và tham gia các lớp tập huấn về sơ cứu đuối nước để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống khẩn cấp.

Trẻ em cần học bơi và kỹ năng an toàn để phòng chống đuối nước.

Chung tay vì một mùa hè an toàn cho trẻ em

Phòng, chống đuối nước trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn cần sự chung tay của nhà trường, chính quyền địa phương và toàn xã hội. Mỗi người dân hãy nâng cao ý thức giám sát trẻ, chủ động loại bỏ các nguy cơ mất an toàn và trang bị cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình.

Hưởng ứng Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026 với chủ đề "Vì tương lai không còn trẻ em bị đuối nước", mỗi hành động quan tâm, mỗi phút giám sát và mỗi kỹ năng được trang bị hôm nay đều góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tương lai của trẻ em. Hãy cùng chung tay để mỗi mùa hè đều là mùa hè an toàn, để mọi trẻ em được vui chơi, học tập và lớn lên trong một môi trường an toàn, khỏe mạnh.

Tài liệu tham khảo

1.https://benhviennhitrunguong.gov.vn/lien-tiep-4-tre-nhap-vien-do-duoi- nuoc canh-bao-nguy-co-duoi-nuoc-o-tre-em-dip-nghi-le-cha-me-can-chu-y.html.

2.https://sannhivinhphuc.vn/danh-cho-cac-ba-me/tao-moi-truong-an-toan/.

3. Bộ Y tế (2017), Nguyên nhân - giải pháp cho đuối nước ở trẻ em Việt Nam, https://moh.gov.vn/index.jsp?pageId=5803&aid=132257&cid=8326

4.Quyết định số 1248/QĐ-TTg ngày 19/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030.

5.Centers for Disease Control and Prevention (2026), Drowning Prevention, https://www.cdc.gov/drowning/index.html.

6.Centers for Disease Control and Prevention (2026), Drowning Facts, https://www.cdc.gov/drowning/data-research/facts/index.html.

7.World Health Organization (WHO), Drowning - Health Topics. https://www.who.int/health-topics/drowning.

8.World Health Organization Western Pacific Region, Drowning in the Western Pacific, https://www.who.int/westernpacific/health-topics/drowning.

Khoa Sức khoẻ cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC