Ăn đúng, vận động đủ – Bí quyết phòng bệnh từ những thói quen hằng ngày

Ăn nhiều muối, đường, ít vận động làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm. Thay đổi thói quen ăn uống, duy trì vận động thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và một số loại ung thư. Vì vậy, mỗi người cần chủ động điều chỉnh chế độ ăn và lối sống để phòng ngừa các nguy cơ này.

Ăn uống lành mạnh, lựa chọn thực phẩm hợp lý

Ăn đa dạng, cân đối: Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt; lựa chọn nguồn đạm phù hợp như cá, thịt nạc và trứng. Điều chỉnh khẩu phần theo nhu cầu của cơ thể.

Giảm muối: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Hạn chế nêm mặn, dùng nhiều nước chấm và các thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, xúc xích, đồ hộp.

Hạn chế đường: Giảm nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo và đồ uống có đường. WHO khuyến nghị lượng đường tự do dưới 10% tổng năng lượng hằng ngày; giảm xuống dưới 5% có thể mang lại thêm lợi ích sức khỏe. Với chế độ ăn 2.000 kcal/ngày, mức dưới 25 g tương đương khoảng 5 thìa cà phê đường. Ưu tiên nước lọc và trái cây tươi.

Chọn chất béo có lợi: Ưu tiên cá, các loại hạt và dầu thực vật; hạn chế mỡ động vật, món chiên rán nhiều dầu mỡ và thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa công nghiệp.

Đọc nhãn dinh dưỡng: Kiểm tra hàm lượng năng lượng, đường, natri và chất béo trên bao bì để lựa chọn thực phẩm phù hợp.

Vận động thường xuyên, hạn chế ngồi lâu

Bên cạnh dinh dưỡng, vận động thể lực đều đặn là yếu tố quan trọng để phòng bệnh. Người trưởng thành nên hoạt động thể lực cường độ trung bình ít nhất 150–300 phút mỗi tuần, hoặc 75–150 phút ở cường độ mạnh, hoặc kết hợp tương đương giữa hai mức cường độ.

Có thể lựa chọn đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc chơi thể thao phù hợp với tình trạng sức khỏe. Trong sinh hoạt hằng ngày, hãy hạn chế ngồi lâu, thường xuyên đứng dậy đi lại, làm việc nhà hoặc đi bộ khi có thể. Trẻ em, thanh thiếu niên và người cao tuổi cần vận động phù hợp với lứa tuổi và thể trạng.

Ăn lành mạnh, vận động đều đặn – chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Nguồn tham khảo

1. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Healthy diet – Chế độ ăn lành mạnh. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

2. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour – Hướng dẫn về hoạt động thể lực và hành vi tĩnh tại. https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128

Phạm Thị Thùy Ngân, Mỹ Lệ - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh