Mắt mờ ở người cao tuổi: dấu hiệu lão hóa hay cảnh báo bệnh lý nguy hiểm
Khi bước sang tuổi trung niên và cao niên, lão hóa khiến thị lực dần suy giảm. Tuy nhiên, giữa thay đổi sinh lý bình thường và bệnh lý mắt nguy hiểm có thể rất khó phân biệt. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp bảo vệ đôi mắt và phòng ngừa nguy cơ suy giảm thị lực nghiêm trọng.

Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý ở người già.
Các bệnh lý về mắt thường gặp nhất ở người cao tuổi
Sau tuổi 40 là giai đoạn mắt bắt đầu lão hóa, đặc biệt sau 55 tuổi các bệnh lý về mắt thường tăng nặng và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống:
● Đục thủy tinh thể (Cườm khô): Gây giảm thị lực, nhìn mọi thứ mờ như có lớp sương mỏng phủ trước mắt, nhạy cảm với ánh sáng chói. Bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi nhờ phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Đừng chờ đến khi "mắt mù hẳn" mới đi khám để đảm bảo hồi phục tốt hơn và ít biến chứng.
● Tăng nhãn áp (Cườm nước / Glaucoma / Thiên đầu thống): Có thể diễn tiến âm thầm không triệu chứng, hoặc xuất hiện từng đợt đau nhức mắt (hoặc đau nhẹ), đau lan lên nửa đầu, nhìn đèn thấy quầng xanh đỏ, buồn nôn. Đây là nguyên nhân gây mù lòa không hồi phục hàng đầu, cần đi đo nhãn áp định kỳ để phát hiện sớm.
● Thoái hóa điểm vàng & Đục dịch kính: Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân chính gây mù lòa ở người trên 50 tuổi. Đục dịch kính khiến mắt xuất hiện những đốm nhỏ li ti trong tầm nhìn.
● Khô mắt: Tình trạng ngứa, nóng rát, đỏ mắt kéo dài có thể dẫn đến viêm kết mạc.
● Biến chứng mắt do Đái tháo đường & Tăng huyết áp: Mạch máu đáy mắt bị tổn thương gây xuất huyết, làm thị lực giảm nhanh chóng. Người mắc bệnh nền cần soi đáy mắt ít nhất 01 lần/năm, dù hiện tại thấy mắt vẫn nhìn rõ.
Khi nào cần đi khám ngay và bổ sung dưỡng chất cho mắt?
Bất cứ khi nào ngoài 40 tuổi hoặc chưa đến 40 tuổi nhưng làm việc áp lực, mắt hoạt động nhiều giờ hoặc tiếp xúc môi trường ô nhiễm đều khiến sức khỏe mắt suy giảm.
● Dấu hiệu cần bổ sung dưỡng chất (Lutein, Zeaxanthin, Vitamin A, C, Omega 3): Mắt làm việc nhiều giờ với máy tính; nhức mỏi, nhòe, khô, ngứa; đỏ và co giật thường xuyên; suy giảm thị lực, nhanh mỏi mắt hoặc mắc các tật cận thị, khúc xạ, viêm mắt, quáng gà...
● Dấu hiệu cần đi khám ngay tại cơ sở y tế chuyên khoa: Mắt mờ đột ngột ở một hoặc cả hai bên; kèm đau nhức mắt, đỏ mắt hoặc buồn nôn; thấy hình ảnh biến dạng, xuất hiện đốm đen hoặc quầng sáng quanh đèn; tầm nhìn suy giảm nhanh chóng dù đã đeo kính.

Bổ sung vào chế độ ăn uống những thực phẩm tốt cho mắt.
Cách hỗ trợ tăng cường thị lực và bảo vệ mắt hiệu quả tại nhà
● Khám mắt định kỳ: Đi kiểm tra mắt ít nhất 1 lần/năm (hoặc 6 tháng/lần nếu có bệnh nền) hoặc kết hợp khi khám sức khỏe tổng thể.
● Phòng tránh tia UV: Khi ra đường (kể cả trời râm, đặc biệt từ 11 - 16 giờ), cần dùng mũ hạn chế ánh sáng trực tiếp hoặc đeo kính râm chống tia cực tím khi trời sáng.
● Thói quen sinh hoạt & Massage: Duy trì tập thể dục đều đặn, tránh stress, thư giãn tinh thần. Massage mắt hàng ngày giúp giảm mỏi nhanh chóng. Đảm bảo đủ ánh sáng khi đọc sách hoặc làm việc.
● Dinh dưỡng hợp lý: Ăn các thực phẩm giàu các sắc tố hữu cơ tự nhiên tốt cho mắt (Lutein, Zeaxanthin, Vitamin A, C, Omega 3) như rau xanh (cải bắp, xà lách), củ quả màu đỏ/cam (cà rốt, bí đỏ, cà chua) và cá biển.
● Vệ sinh mắt đúng cách: Sử dụng nước muối sinh lý 0.9% để rửa mắt hàng ngày khi đi ngoài đường về.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Y tế (2015), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về Mắt (Quyết định 40/QĐ-BYT ngày 11/01/2015).
2.Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), World report on vision https://www.who.int/publications/i/item/world-report-on-vision
3. Sở Y tế tỉnh Ninh Bình, nâng cao chất lượng chăm sóc mắt cho người cao tuổi,https://soyte.ninhbinh.gov.vn/tin-tuc-hoat-dong nganh/dc961f00893168a82467f327992de2c1-279037
Khoa Sức khoẻ cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC