Làm sao để trẻ nói với người lớn khi bị chó mèo cào, cắn?

Sợ bị la mắng hoặc nghĩ vết thương không đáng lo, trẻ có thể im lặng sau khi bị chó, mèo cào, cắn, làm trì hoãn xử trí và bỏ lỡ thời gian vàng dự phòng bệnh dại. 

Để bảo vệ con, cha mẹ cần dạy trẻ biết cách phòng tránh khi tiếp xúc với chó, mèo, đồng thời giúp trẻ ghi nhớ và dũng cảm lên tiếng ngay khi sự cố xảy ra.

Dạy trẻ quy tắc “Bị cắn, cào là phải nói”

Trẻ nhỏ chưa đủ khả năng tự đánh giá mức độ nghiêm trọng của vết thương. Vì vậy, thay vì để trẻ tự đoán, cha mẹ hãy hướng dẫn một quy tắc thật đơn giản: Bất cứ khi nào bị động vật cắn, cào hoặc bị nước bọt của chúng dính vào vết thương hở, mắt, miệng thì phải báo ngay cho người lớn.

Hãy nhắc nhở trẻ thường xuyên:“Dù là chó, mèo nhà mình hay nhà người khác, chỉ cần con bị cắn, cào hoặc liếm vào vết thương, mắt hay miệng, con phải nói với ba mẹ ngay lập tức”. Cần cho trẻ hiểu rằng việc đánh giá nguy cơ và quyết định tiêm ngừa là nhiệm vụ của bác sĩ, không phải của trẻ.

Cam kết với trẻ “Nói ra sẽ không bị la mắng”

Lý do lớn nhất khiến trẻ giấu giếm là sợ người lớn tức giận hoặc xót thương con vật cưng bị đòn roi. Cha mẹ cần chủ động “giải tỏa” nỗi sợ này trước khi sự cố xảy ra bằng lời cam kết: “Nếu chẳng may bị chó, mèo cắn hoặc cào, con cứ nói với ba mẹ. Ba mẹ hứa sẽ không mắng con, cũng không đánh đuổi con vật. Ba mẹ chỉ muốn giúp con xử lý vết thương cho an toàn thôi”.

Khi trẻ thực sự báo tin, thái độ của người lớn mang tính quyết định. Hãy bình tĩnh lắng nghe, tuyệt đối không trách mắng hay đổ lỗi. Điều này giúp trẻ cảm thấy an toàn và tiếp tục tin tưởng chia sẻ nếu gặp những tình huống tương tự.

Khi trẻ lên tiếng, người lớn cần hành động ngay

Ngay khi trẻ thông báo sự việc, người lớn cần giữ bình tĩnh và thực hiện xử trí ngay. Hãy rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn vết thương bằng cồn 70 độ hoặc dung dịch povidone-iodine. Không nặn, bóp vết thương; không đắp lá, đắp thuốc hoặc sử dụng các mẹo dân gian để “lấy nọc”. Sau sơ cứu, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá mức độ phơi nhiễm và tư vấn dự phòng sau phơi nhiễm phù hợp. Việc có cần tiêm vắc xin phòng bệnh dại và sử dụng huyết thanh kháng dại hay không sẽ do nhân viên y tế đánh giá và chỉ định.

Bệnh dại gần như gây tử vong 100% khi đã xuất hiện triệu chứng, nhưng có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được xử trí dự phòng kịp thời. Một vết cắn hoặc vết cào có thể rất nhỏ và nhanh lành, nhưng điều đó không có nghĩa là có thể bỏ qua. Cha mẹ hãy dạy trẻ một điều thật đơn giản và nhắc lại thường xuyên: “Bị chó, mèo cào hoặc cắn - Hãy nói ngay với người lớn”. Lên tiếng không phải là làm phiền hay bị trách phạt, lên tiếng là cách để trẻ giữ an toàn cho chính mình.

Nguồn tham khảo:

1. Quyết định số 1622/QĐ-BYT ngày 08 tháng 5 năm 2014 của Bộ Y tế về “Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh dại trên người”.

2. Tổ chức Y tế Thế giới:

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/rabies?utm

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh