Không chỉ gây viêm màng não: Não mô cầu còn có thể gây những biến chứng gì?

Vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitides) gây ra hai thể bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất là viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Các biến chứng của bệnh vô cùng đa dạng, phức tạp và có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng vài giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.

Viêm màng não và nhiễm trùng huyết do não mô cầu

Khi vi khuẩn não mô cầu tấn công vào màng bao bọc não và tủy sống, chúng gây ra bệnh viêm màng não. Những triệu chứng ban đầu thường rất dễ nhầm lẫn với các bệnh cúm thông thường như sốt cao, đau đầu. Khi bệnh trở nặng, người bệnh bắt đầu xuất hiện các biểu hiện như cứng cổ, lơ mơ, lú lẫn, thay đổi trạng thái tinh thần, buồn nôn hoặc nôn mửa liên tục và đặc biệt là hội chứng sợ ánh sáng (nhạy cảm bất thường khi nhìn vào nguồn sáng).

Một thể bệnh nguy hiểm khác khi nhiễm vi khuẩn não mô cầu là nhiễm trùng huyết - tình trạng vi khuẩn xâm nhập trực tiếp và nhân lên trong máu người bệnh. Các biểu hiện ban đầu bao gồm sốt cao kèm theo cảm giác ớn lạnh, da nổi bông, mệt mỏi, đau nhức các khớp, cơ. Người bệnh cũng có thể bị tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn mửa. Sau đó trên da người bệnh sẽ xuất hiện những vết ban màu tím sẫm rất đặc trưng. Ở giai đoạn muộn hơn, người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn và đe doạ tính mạng.

Các biến chứng và di chứng nguy hiểm do não mô cầu

Một biến chứng nguy hiểm của nhiễm trùng huyết do vi khuẩn não mô cầu gây ra là tình trạng hoại tử đầu chi. Do độc tố của vi khuẩn phá hủy mạch máu và gây ra hiện tượng đông máu rải rác trong lòng mạch, dòng máu nuôi dưỡng các chi bị tắc nghẽn hoàn toàn. Các mảng hoại tử đen xuất hiện trên da và nhanh chóng lan rộng. Trong nhiều trường hợp, để bảo toàn tính mạng cho bệnh nhân, các bác sĩ bắt buộc phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tay, chân bị hoại tử.

Bên cạnh đó, theo thống kê từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Hoa Kỳ), có 10 - 15% người mắc bệnh viêm màng não do vi khuẩn não mô cầu sẽ tử vong ngay cả khi được điều trị bằng kháng sinh. Đối với những người còn sống, cứ 5 người thì có 1 người phải gánh chịu những di chứng nặng nề suốt đời. Những di chứng này bao gồm tổn thương não, điếc, suy giảm chức năng thận nghiêm trọng và các vấn đề tâm lý kéo dài như lo âu, trầm cảm hay rối loạn căng thẳng sau sang chấn.

Chủ động phòng bệnh do não mô cầu

Trước sự nguy hiểm của bệnh do vi khuẩn não mô cầu, việc phòng ngừa chủ động và xử trí kịp thời là chìa khóa quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Trong đó, chủ động tiêm vắc xin cho bản thân và con trẻ là một trong những lá chắn vững chắc, giúp tạo ra kháng thể bảo vệ cá nhân và góp phần thiết lập hàng rào miễn dịch cộng đồng. Đồng thời, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, nếu phát hiện bản thân hoặc người thân, đặc biệt là trẻ nhỏ, có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ, hãy lập tức đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tài liệu tham khảo:

[1] CDC Hoa Kỳ: https://www.cdc.gov/meningococcal/symptoms/

[2] Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549849/

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh