Sau ngập lụt, đừng chủ quan với bệnh tiêu chảy

Sau mưa lớn, ngập lụt, nguồn nước, thực phẩm và môi trường có thể bị ô nhiễm bởi bùn đất, rác thải, nước thải và các vi sinh vật gây bệnh. Đây là điều kiện thuận lợi để các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa, đặc biệt là tiêu chảy, gia tăng.

Nhân viên y tế hướng dẫn người dân vệ sinh phòng bệnh sau lũ lụt.

Tiêu chảy có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính có nguy cơ diễn tiến nặng hơn nếu bị mất nước, mất điện giải hoặc không được xử trí kịp thời. Bệnh này có thể phòng ngừa được nếu gia đình chủ động thực hiện tốt các biện pháp về nước sạch, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.

Chủ động phòng bệnh sau ngập lụt

Trước hết, cần sử dụng nước an toàn để uống, nấu ăn và chế biến thực phẩm. Nếu nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm, cần xử lý theo hướng dẫn của ngành y tế và đun sôi trước khi sử dụng. Không dùng nước lũ hoặc nguồn nước chưa được kiểm soát để uống, nấu ăn, đánh răng hay chế biến thực phẩm.

Thực hiện ăn chín, uống chín; không sử dụng thực phẩm đã tiếp xúc với nước lũ, thực phẩm ôi thiu, hư hỏng, quá hạn hoặc không rõ nguồn gốc. Thức ăn đã nấu chín cần được che đậy, bảo quản hợp vệ sinh. Khi nghi ngờ thực phẩm bị nhiễm bẩn, nên bỏ đi để tránh ảnh hưởng sức khỏe.

Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn, trước khi cho trẻ ăn; sau khi đi vệ sinh, thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ và sau khi chăm sóc người bệnh.

Thức ăn cần được che đậy, tách riêng thực phẩm sống và chín, hạn chế ruồi, nhặng và côn trùng tiếp xúc. Sau ngập lụt, nếu mất điện kéo dài khiến thực phẩm không còn được bảo quản an toàn, cần kiểm tra kỹ và loại bỏ thực phẩm có nguy cơ hư hỏng.

Khi nước rút, cần vệ sinh nhà cửa và môi trường, thu gom rác thải, khơi thông cống rãnh, làm sạch các bề mặt, dụng cụ bị nhiễm bẩn; thu gom và xử lý phân, chất thải đúng quy định. Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, không phóng uế bừa bãi, đặc biệt không đại tiện xuống ao, hồ, sông, suối hoặc nguồn nước.

Khi bị tiêu chảy cần làm gì?

Tiêu chảy có thể khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh chóng. Người bệnh cần bù nước và điện giải sớm, có thể sử dụng dung dịch oresol đúng hướng dẫn. Trẻ đang bú mẹ cần tiếp tục được bú mẹ. Không tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất nếu tiêu chảy nhiều lần hoặc kéo dài, nôn liên tục không thể uống được, có dấu hiệu mất nước như khát nhiều, mắt trũng, mệt lả, uống kém; phân có máu hoặc sốt cao. Đặc biệt lưu ý khi người bệnh là trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính và tình trạng bệnh diễn tiến bất thường. Không chờ đến khi mất nước nặng mới đi khám. Phát hiện sớm và xử trí đúng giúp hạn chế biến chứng.

Chung tay bảo vệ sức khỏe

Sau ngập lụt, nước sạch, đôi tay sạch, thực phẩm an toàn và môi trường sạch là những “lá chắn” quan trọng giúp phòng tiêu chảy và các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa. Mỗi gia đình hãy chủ động sử dụng nước an toàn, ăn chín uống chín, rửa tay bằng xà phòng, bảo quản thực phẩm đúng cách và vệ sinh môi trường sau khi nước rút.

Đừng đợi bệnh xuất hiện mới phòng bệnh. Chủ động từ những việc nhỏ hôm nay là cách bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình sau ngập lụt.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế (2026), Quyết định số 237/QĐ-BYT năm 2026 của Bộ Y tế về Hướng dẫn phòng, chống dịch bệnh trong tình huống xảy ra thiên tai (bão, lũ).

2. Bộ Y tế (2025), https://moh.gov.vn/index.jsp?pageId=5803&aid=154897&cid=0. [Truy cập ngày 1/07/2026].

3. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (2025), https://benhvien108.vn/y-hoc-thuong-thuc/chu-dong-phong-benh-lay-qua-duong-tieu-hoa-theo-mua.htm.[Truy cập ngày 30/06/2026].

4. Báo sức khỏe và đời sống (2025), https://suckhoedoisong.vn/canh-bao-cac-benh-thuong-gap-o-duong-tieu-hoa-sau-mua-lu-va-cach-dung-thuoc-dung-169251008111136847.htm. [Truy cập ngày 29/06/2026].

5.Bệnh viện đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh (2026), https://bvdaihoc.com.vn/thu-vien-suc-khoe/huong-dan-xu-tri-tieu-chay-an-toan-hieu-qua-tai-nha-p-4090. [Truy cập ngày 30/06/2026].

Khoa Sức khoẻ cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC