HCDC tổ chức lớp tập huấn đào tạo giảng viên giám sát dựa vào cộng đồng

Trong hai ngày 17 và 18/7/2025, lớp “Tập huấn đào tạo giảng viên triển khai hoạt động giám sát dựa vào cộng đồng bệnh sốt xuất huyết Dengue và cúm gia cầm” đã được tổ chức tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (HCDC).

Đây là hoạt động đầu tiên trong Kế hoạch số 70/KH-TTKSBT ngày 09/7/2025 về tổ chức thực hiện thí điểm giám sát dựa vào cộng đồng bệnh sốt xuất huyết Dengue và cúm gia cầm tại TP.HCM để tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 3569/KH-TTKSBT ngày 25/8/2023 về Nâng cao năng lực phòng ngừa, kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm và cũng là một trong những nhiệm vụ Sở Y tế giao cho HCDC trong Quyết định số 231/QĐ-SYT ngày 24/1/2025 về Kế hoạch thực hiện hoạt động trọng tâm của Ngành Y tế năm 2025. Với mục đích tăng cường năng lực giám sát dịch bệnh tại cộng đồng, Kế hoạch tổ chức thực hiện thí điểm giám sát dựa vào cộng đồng bệnh sốt xuất huyết Dengue và cúm gia cầm tại TP.HCM gồm các nội dung như: xây dựng bộ quy trình chuẩn về giám sát bệnh sốt xuất huyết Dengue và cúm gia cầm dựa vào cộng đồng; triển khai thí điểm quy trình trên tại 02 phường xã; tập huấn cho cộng tác viên sức khoẻ cộng đồng (CTV SKCĐ) hiểu và thực hành thành thạo các bước của quy trình; xây dựng ứng dụng báo cáo cho CTV SKCĐ.

Lớp tập huấn đào tạo giảng viên là hoạt động đầu tiên của nội dung triển khai quy trình Giám sát dựa vào cộng đồng do Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP. Hồ Chí Minh tổ chức với sự đồng hành của Dự án EpiC thuộc Tổ chức Sức khỏe Gia đình Quốc tế (FHI 360) và sự hỗ trợ chuyên môn từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm về y tế công cộng trong và ngoài nước.

Ảnh: Ban Tổ chức chụp ảnh lưu niệm cùng các học viên

Lớp tập huấn gồm 40 học viên là nhân viên đang công tác tại Trung tâm Y tế quận Tân Phú, huyện Bình Chánh, nhân viên tại Trạm Y tế và cộng tác viên đến từ 2 phường/xã: Phú Thọ Hòa, Tân Nhựt. Sau lớp tập huấn, 2 phường/xã này sẽ triển khai thí điểm mô hình giám sát dựa vào cộng đồng.

Phát biểu tại lớp tập huấn, ThS.BS. Lê Hồng Nga cho biết phòng chống dịch nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Ngành Y tế và để phòng chống dịch bệnh hiệu quả thì cần phải có hệ thống giám sát dịch bệnh đủ mạnh để phát hiện sớm những nguy cơ dịch bệnh qua đó kịp thời triển khai các hoạt động kiểm soát dịch bệnh tại cộng đồng. Hệ thống giám sát và đáp ứng dịch bệnh được WHO khuyến cáo hiện nay được tích hợp từ 02 hình thức giám sát gồm giám sát dựa vào chỉ số (Indicator-based surveillance – IBS) và giám sát dựa vào sự kiện (Event-based surveillance – EBS). Trong khi hình thức giám sát dựa vào chỉ số đã được triển khai từ rất nhiều năm trước đây và đang là hình thức giám sát dịch tễ chủ lực tại Việt Nam, thì hình thức giám sát dựa vào sự kiện chỉ mới được Bộ Y tế ban hành hướng dẫn thực hiện từ năm 2018 và trên thực tế vẫn chưa thực sự được triển khai. Trước nhu cầu phát hiện và cảnh báo sớm dịch bệnh, HCDC nhận thấy cần phải đẩy mạnh hơn nữa hoạt động giám sát dựa vào sự kiện trên địa bàn Thành phố thông qua của mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng được ra đời theo Nghị quyết 22/2023/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Để thực hiện được việc này, cần thiết phải triển khai bộ quy trình giám sát dựa vào cộng đồng và các công cụ cần thiết.

Ảnh: ThS.BS. Lê Hồng Nga – Phó Giám đốc HCDC phát biểu tại lớp tập huấn

Trong quy trình giám sát dựa vào cộng đồng thì cộng tác viên sẽ là những người đóng vai trò rất quan trọng. Họ sẽ ghi nhận các dấu hiệu cảnh báo dịch bệnh và kịp thời chuyển tải đến Trạm Y tế, nhờ vậy Ngành Y tế có thể phát hiện sớm và hành động kịp thời.

HCDC với sự hỗ trợ chuyên môn từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và sự đồng hành của Dự án EPIC (FHI 360), đã xây dựng được bộ quy trình giám sát dựa vào cộng đồng với trọng tâm gồm một bệnh truyền nhiễm đang lưu hành là sốt xuất huyết Dengue và một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây từ động vật sang người là cúm gia cầm.

Để bộ quy trình có thể vận hành hiệu quả các nhân sự tham gia vào quy trình phải được cung cấp đầy đủ kiến thức và thực hành thuần thục từng bước của quy trình. Lớp tập huấn này chính là bước đi đầu tiên để đào tạo giảng viên nguồn, những người sẽ đóng vai trò giảng dạy lại cho các cộng tác viên tuyến cơ sở, đồng thời giám sát, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả thực hiện quy trình trong thời gian tới. Qua lớp tập huấn, các học viên sẽ được làm quen với bộ quy trình mới, thực hành kỹ năng phát hiện, ghi nhận và xử lý dấu hiệu cảnh báo, nâng cao kỹ năng giảng dạy, huấn luyện cũng như góp ý thực tế để hoàn thiện quy trình.

Được biết, sau lớp tập huấn đầu tiên này, HCDC sẽ triển khai các hoạt động tiếp theo tại 6 phường xã bao gồm: tổ chức tập huấn, áp dụng bộ quy trình vào thực tế, giám sát, hỗ trợ, đánh giá bộ quy trình, tổng kết kết quả triển khai thí điểm, nhân rộng quy trình trên toàn địa bàn. Trong tương lai gần, khi quy trình được vận hành ổn định, HCDC sẽ tích hợp thêm ứng dụng công nghệ thông tin như ứng dụng, phần mềm trực tuyến để hỗ trợ cộng tác viên và cán bộ y tế tuyến cơ sở thực hiện giám sát một cách dễ dàng, nhanh chóng, chính xác hơn.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố